До кој степен сме спремни да се жртвуваме заради другите? И колку долго можеме да опстаеме во врска во која постепено почнуваме да сомневајме во сопствените чувства, спомени и избори?
Токму овие прашања ги разгледува романот „Во август“ од чешкиот автор Јакуб Стањура, кој недавна беше објавен на македонски јазик од издавачката куќа „Антолог“.
Главната протагониска, Даниела, секоја година во август доживува некоја загуба. За разлика од луѓето околу неа, за кои летото е време на радост и безгрижност, август за неа носи болка, анксиозност и сеќавања од минатото. Во нејзината фамилија недостасува искрена комуникација, па Даниела се повлекува во светот на книгите и пишувањето.
Таа со голем ентузијазам студира англиски јазик и книжевност, а по завршувањето на првата година на студиите, го запознава Штепан. Нивната врска на почетокот ѝ изгледа како шанса конечно да избега од сенките на минатото и од тешките августовски периоди.
Но, она што на изгледа како излез од болката, постепено се претвора во нова неизвесност.
Во овој психолошки интензивен роман, Стањура на деликатен начин ја истражува темата на гаслајтингот – форма на манипулација во која постепено се замаглува границата меѓу вистината и илузијата. Жртвата започнува да сомнева во својата перцепција, спомени, одлуки, па дури и во самиот свој разум.
Преку приказната на Даниела, романот го анализира влијанието на блиските луѓе врз нашата самосвест, но и въпросот колку сме спремни да се жртвуваме за да ја задржиме љубовта, врската или надежта дека работите можат да се променат.
„Во август“ е роман кој не прави едноставна поделба на добри и лоши ликови. Наместо тоа, постепено гради психолошка напнатост и го вовлекува читателот во перспективата на Даниела, оставајќи го да се запраша каде завршува нејзината вистина, а каде започнува туѓото влијание.
Објавувањето на книгата на македонски јазик е можност за ова современо чешко литературно дело да допре до нова публика, а истовремено ја отвора темата за разни форми на манипулација во интимните релации – тема која сè почесто се дискутира и надвор од книжевниот контекст.
Книгата е дел од проектот „ЕУрека“, кофинансиран од програмата „Креативна Европа“ на Европската Унија.
